Blogs betrouwbaar zijn

Flinke schade voor het PR-vak

25 jul , 2019  

Wanneer we terugblikken op het afgelopen jaar heeft het het pr-vak veel schade opgelopen. Althans, wanneer je het bekijkt vanuit betrouwbaar zijn en als beroepsgroep op een ethisch verantwoorde manier tewerk gaan én te communiceren. Wat in Nederland opmerkelijk genoeg nauwelijks het nieuws haalde, is de zwarte lijst die biotechbedrijf Monsanto door het internationale pr-bureau FleishmanHillard in meerdere landen in Europa (waaronder ook Nederland) heeft laten opstellen. Hierop stonden personen die zich kritisch uitlaten over het gebruik van glyfosaat. Volgens hen zou dit bestanddeel van de onkruidverdelger kankerverwekkend zijn. Het betreft invloedrijke mensen zoals politici, journalisten en wetenschappers. Op de lijst stond ook hoe groot (of klein) hun invloed was in het publieke debat en vooral welke positie ze in namen tegenover ‘glyfosaat’, het actieve bestanddeel van Roundup. Aangevuld met privégegevens over hobby’s en dergelijke. De lijst dateert van 2016, toen volop het debat woedde over het al dan niet kankerverwekkende karakter van het ingrediënt. Bayer, eigenaar van Monsanto, keurde deze praktijken niet goed en liet weten de samenwerking met FleishmanHillard te beëindigen. FleishmanHillard maakt in Nederland inmiddels ook deel uit van de Omnicom  Public Relations Group. Wel blijven ze samenwerken wat betreft marketing. Monsanto kwam kort daarvoor in ons land al in het nieuws door de manier waarop ze (niet gewenste) resultaten uit bijvoorbeeld een onderzoek van TNO proberen te manipuleren of verdoezelen. Follow the Money legde dit vast in een nauwkeurige reconstructie.

Zinloze beroepsgroep

Nog voor de zomer vorig jaar haalde Sander Schimmelpenninck, hoofdredacteur van Quote nog flink uit naar pr-professionals. “Geen beroepsgroep die zo zinloos is als die van de pr-adviseurs’ was een van de zinnen in zijn betoog. Dit naar aanleiding van meerdere adviseurs die hem zouden hebben benaderd om een verhaal over Danial Mahyari, die 75 miljoen had losgepeuterd bij Quote 500-lid Willem Blijdorp, uit de publiciteit te houden. Zijn opmerking maakte meerdere felle reacties los. Onder meer Jos Govaart van Coopr brak een lans voor alle PR-mensen die wel goede bedoelingen hebben en dat deed hij overigens met verve.

Informatie klopt niet

De inkt van het artikel van Schimmelpenninck was nog niet opgedroogd, toen er rumoer ontstond rondom het PR-bureau Mediatic dat met een onderzoek uitgebreid het nieuws wist te halen. Bij mannen van alle leeftijdsgroepen, zou gemiddeld 60 procent liever een man hebben als leidinggevende luidde de hoofdconclusie. Alexander Pleijter, coördinator van de site nieuwscheckers.nl, vertrouwde deze informatie niet. Hij ploos het uit en kwam erachter dat het persbericht helemaal niet klopt. En dat het onderzoek waaruit wordt geput niet bepaald zorgvuldig tot stand is gekomen. Dit werd nog eens versterkt door het feit dat het betreffende bureau geen reactie wilde geven toen Pleijter daarom vroeg. Toen de druk te groot werd, paste men toe wat de meeste bedrijven doen als het vuur ze aan de schenen wordt gelegd: VOJAS-gedrag. Verstoppen, Ontkennen, Jokken, Aanvallen of de slachtoffers spelen. Niet altijd in dezelfde volgorde en ook niet altijd worden alle technieken toegepast.

Victim Fashion

Ook deed onlangs een pr-campagne van ProRail veel stof opwaaien. Om mensen wakker te schudden, werd de campagne Victim Fashion in het leven geroepen. Het doel: jongeren waarschuwen voor de gevaren op en rond het spoor. Het aantal dodelijke ongelukken stijgt volgens Pro Rail. In deze campagne werd nagemaakte beschadigde kleding getoond afkomstig van treinslachtoffers. Op de website van Victim Fashion konden de beschadigde kledingstukken worden aangeklikt en kon je ook nog te weten komen wie de drager was. Of hoe hij of zij om het leven was gekomen of zwaargewond was geraakt. Er werd ook een modeshow georganiseerd die je kon bijwonen. Er kwam een storm van kritiek. Zo bedankte een machinist op sociale media cynisch voor het openrijten van een oude wond en vertelden ouders geschokt dat zij de schoen van hun overleden zoon herkenden. Vantevoren was er geen contact met hen opgenomen. Ook hier mogen kritische vragen worden gesteld in hoeverre het PR-bureau op een gewenste manier met statistieken heeft gestoeid om vervolgens deze campagne te legaliseren.

Wakker schudden

Dat er pr-campagnes zijn die met behulp van een schrikeffect een boodschap willen overbrengen om mensen wakker te schudden, is niet nieuw. Het kan zeker meer-waarde hebben maar hoe ver kun (of mag) je gaan? Mensen verwachten van werkgeversopenheid en transparantie. Zij willen dat met name bedrijven de invloed die ze hebben aanwenden om de maatschappij positief te beïnvloeden.’ Kernconclusies uit de Edelman Trust barometer 2019 die onlangs is gepubliceerd. Sinds 2018 staat vertrouwen ook bovenaan de lijst van aandachtspunten van de Europese Communicatiemonitor. ‘Communicatiedeskundigen kunnen organisaties op verschillende manieren ondersteunen: ze kunnen omgaan met nepnieuws en de reputatie beschermen. En ze kunnen helpen bij het vestigen en herwinnen van vertrouwen. Vertrouwde inhoud, vertrouwde leiders en vertrouwde organisaties zijn een rots in de branding in de huidige media-omgeving”, zegt hoofdonderzoeker Prof. Ansgar Zerfass van de universiteit van Leipzig.

Verantwoordelijkheid

Tja, de vraag is eerder al gesteld: Hoe ver kun je gaan wanneer je de PR-koffer open maakt en hier gereedschap uithaalt? Alles voor de aandacht is niet de juiste insteek, vooral niet op de langere termijn. PR-mensen moeten ethisch te werk gaan, dan kun je zoals Zerfass ook zegt ervoor zorgen dat het vertrouwen van het publiek in de organisatie wordt behouden of vergroot. Neem je maatschappelijke verantwoordelijkheid! Je creërt namelijk werkelijkheden die gevolgen kunnen hebben, zowel positief als negatief.  Wat je uiteindelijk losmaakt, kun je niet voorspellen. Alvast excuses voor degenen die we teleurstellen; maar zelfs PR-professionals kunnen dat niet.

(Dit artikel is ook gepubliceerd op CustomerTalk)


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *