Casussen Ethiek

Casus: luchtje bij sollicitatie

21 mrt , 2019  

In hoeverre is de wetenschap verstrengeld in commerciele belangen? Deze vraag speelde onlangs op bij de Universiteit van Amsterdam (UvA). Nog geen vier jaar geleden brak daar de pleuris uit toen studenten en docenten in opstand kwamen tegen het rendementsdenken. Als het gaat om crisiscommunicatie, moet deze organisatie ervan hebben geleerd zou je denken. De aanleiding heeft nu betrekking op de integriteit van Henk Volberda die is benoemd tot hoogleraar Strategic Management & Innovation aan de UvA; een speciale leerstoel. Volberda werkte 22 jaar bij Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). Daar stopte hij plotseling als hoogleraar. Het persbericht van de EUR was lovend en meldde bijvoorbeeld dat hij een goede tijd heeft gehad maar nu klaar is voor een nieuwe uitdaging

Opmerkelijke beslissing

Uit meerdere publicaties van Follow the Money blijkt echter dat het een opmerkelijke beslissing is van de UvA om hem nu al te benoemen. Er loopt namelijk een integriteitsonderzoek naar het handelen van Volberda bij de EUR. In 2009 schijnt hij te hebben verzuimd om zijn opdrachtgevers en financiers te vermelden in een onderzoeksrapport. Dit vervaardigde hij voor vijf grote multinationals en VNO-NCW. Hoewel de opdrachtbevestiging volgens Follow the Money is afgedrukt op Shell-briefpapier, ontkent Volberda dit en beweert hij dat alleen VNO-NCW opdrachtgever was. Na onderzoek van duurzaamheids-denktank Changerism werd in 2017 duidelijk dat Shell de rekening voor het onderzoeksrapport van Volberda had betaald. Follow the Money bleef doorgraven en kwam er achter dat ook Unilever, DSM, Philips en Akzo Nobel opdrachtgevers waren. Opdrachtgevers en financiers niet noemen in een dergelijk rapport mag niet volgens de Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening. Vatan Hüzeir, hoofdonderzoeker van Changerism, diende daarom in november 2017 een tuchtklacht in tegen Volberda wegens vermeende schending van de wetenschappelijke integriteit. Die zaak is in behandeling bij de Commissie Wetenschappelijk Integriteit van de EUR.

Belastingverlagingen

Het rapport heeft meerdere keren een rol gespeeld in de lobby voor belastingverlagingen, en het kabinet heeft dit als enige wetenschappelijke bron gebruikt met betrekking tot de afschaffing van de dividendbelasting vorig jaar. Hoogleraar onderzoeksmethodologie Bernard Veldkamp liet vorig jaar weten vraagtekens te zetten bij de betrouwbaarheid van het rapport. ‘Als het een scriptie was die ik moest beoordelen, dan zou ik de student adviseren om daar toch nog eens goed naar te kijken’, aldus Veldkamp. Over de manier waarop door meerdere partijen is gehandeld en gecommuniceerd, kun je vraagtekens zetten. De UvA zegt zorgvuldig te werk te gaan maar ook dat zij geen aanleiding ziet om de persoon in kwestie niet te benoemen of de sollicitatie procedure uit te stellen tot het integriteitsonderzoek naar hem is afgerond. Beide universiteiten hebben hierover ook onderling contact gehad. Kennelijk beschikken ze dus al over voldoende informatie. Maar dat is raar want de Klachtenregeling Wetenschappelijke Integriteit van de EUR schrijft een geheimhoudingsplicht voor. En het onderzoek is nog niet klaar.

Integriteit

Of Volberda nu wel of niet wordt vrijgepleit, vanuit integriteit gezien, schuurt de zaak aan meerdere kanten: zowel qua aanpak en handelen, als de communicatie. Volberda is benoemd op basis van onvolledige informatie over het lopende onderzoek of de EUR heeft haar geheimhoudingsplicht geschonden omwille van de sollicitaieprocedure. Men verschuilt zich achter deze geheimhouding om inhoudelijk niet te (hoeven) reageren tot de uitkomst van het onderzoek duidelijk is. Wat ook de uitkomst moge zijn, het is geen goede reclame voor de integriteit.

  • Wat zou jij doen als commprof vanuit ethiek als je te weten zou komen dat er een onderzoek loopt nav de persoon in kwestie? En waarom?
  • Hoe zou jij het aanpakken qua communicatie zowel intern al extern?
  • Wanneer Follow the Money belt voor een interview? Wat zou je advies aan de directeur zijn en aan de Raad van Toezicht?
  • Wat vind je van de manier waarop beide universiteiten het qua communicatie hebben opgepakt? Hoe zou jij de woordvoering aanpakken op het moment dat meerdere (sociale) media die nieuws oppakken en de inktvlek groot wordt?


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *