Blogs betrouwbaar zijn

Transitie 33 komt eraan!

19 mei , 2016  

Beoefen je als communicatieadviseur een vak? ‘Nee’, zeggen sommigen. ‘met een beetje gevoel voor communicatie kom je een heel eind’. ‘Ja’, zeggen anderen volmondig, want je moet kennis hebben van communicatiemethodieken en een set vaardigheden beheersen om het beroep uit te oefenen.

Door Jan Merton en Nico de Leeuw

Daarmee is het echt een vak. Maar daarmee zitten we wel alleen maar aan de technische kant van het verhaal, het klinische gedeelte. Voor ons speelt er meer dan dat. Van een huisarts en een specialist mag je verwachten dat ze hun vak beheersen, maar je hoopt toch ook dat ze een drive hebben, een innerlijke motivatie, om mensen beter te maken. Hoe zit het met de innerlijke motivatie van de communicatie-adviseur? Voert hij zijn vak puur technisch uit? Of zit er een drive achter om het goede voor de mens te doen? Heeft hij een moreel kompas? Daar is steeds meer behoefte aan. Kijk naar de affaires als de ‘Maseratieman’ bij Woningstichting Rochdale, ‘dieselgate’ van Volkswagen, het ‘bonnetje van de Teeven-deal’, de bankencrisis. Voorbeelden van maatschappelijk zeer relevante zaken waar je niet kunt volstaan met wat technisch goed uitgevoerde communicatie. Het gaat hier om ethiek, om het geven van feiten, om de waarheid. Om het vertrouwen dat mensen in organisaties hebben.

Ook bij artsen gaat het om vertrouwen. Mensen leggen soms letterlijk hun leven in de handen van artsen. Dat doe je niet als er geen vertrouwen is. De artsen moeten met een hoog moreel en ethisch besef te werk gaan. Kan deze patiënt nog worden behandeld of is de behandeling kwalijker dan de kwaal? En is het beter dat de patiënt zonder verdere behandeling nog een paar maanden kan leven? De arts moet uitgaan van wat het beste voor de patiënt is.

Communicatie is overal, mensen communiceren de hele dag. Communicatie is een belangrijk onderdeel van het leven. Via communicatie worden werkelijkheden gecreëerd. In feite zijn communicatieprofessionals alchemisten, en dat neemt een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Veel adviseurs zijn nog zendergericht en hanteren methodieken die gestoeld zijn op de gedachte dat beeldvorming te creëren of te regisseren is. Bijvoorbeeld het reputatiemanagementdenken, dat zich sterk heeft genesteld in het vakgebied. Vanuit het commerciële bedrijfsleven is het ook geïmplementeerd in overheid en de (semi) publieke sector.

In de reclame is het voor iedereen wel zichtbaar dat men beelden creëert die meestal niet overeenkomen met de werkelijkheid. Maar hoe zit het met de overige communicatie? Is het voor bedrijven en overheidsinstanties duidelijk dat het bij reputatiemanagement, net als in de reclame, puur om beeldvorming gaat? En dat het los staat van de werkelijkheid? Reputatiemanagers denken dat de burgers en het niet door hebben. Maar die hebben het juist feilloos door. Vandaar dat veel communicatie niet effectief is. Dat je met je communicatie een ’werkelijkheid’ creëert, daar moet je als communicatieadviseur besef van hebben. En er verantwoording voor nemen. Niet langer moeten uitgaan van de eigen organisatie, maar net als de artsen uitgaan van het belang van de ander. In dit geval dat van de ontvangers van de communicatie. Als ze dat doen profiteert de organisatie ervan, want mensen krijgen daardoor juist vertrouwen in de organisatie.

We hebben in andere blogs en in onze publicatie DURF meermaals gepleit voor het geven van de feiten. Dat organisaties alleen maar vertrouwen kunnen kweken en behouden als ze  hun deugden vertellen, maar ook hun tekortkomingen en de lessen die ze daarvan hebben geleerd. En dat als je zelf iets naar buiten brengt -maar ook als je moet reageren op de vragen van de buitenwereld- je dat moet doen op een open aanspreekbare manier (niet defensief dus) en met feiten. Het gaat niet om mooie beelden in de hoofden van mensen te prenten. Het gaat om ethisch verantwoorde feitelijke communicatie. Dat is de basis voor vertrouwen, alleen dan krijgt effectieve communicatie een kans.

Nu is een pleidooi om de communicatie op een DURF-manier te doen natuurlijk aan de ene kant ook een technisch verhaal. Het is het aanpassen van kennis en vaardigheden. Maar meer nog is het een mentale kwestie. Anders tegen de zaken aan durven kijken. Jezelf kwetsbaar durven opstellen en vanuit een andere innerlijke motivatie communiceren. Communiceren vanuit het belang van de ontvanger. En daardoor juist het inzicht krijgen (en behouden) wat je doet als organisatie en waarom je het doet. Hiermee creëer je vertrouwen bij de belangstellenden in de organisatie, maar ook bij de eigen medewerkers.

Transitie33

Ook Hans Siepel en Frank Regtvoort hebben de nodige publicaties op hun naam staan waarin ze uitleggen wat er om de hoek komt kijken om te komen tot effectieve communicatie. Om hun inzichten toegankelijker te maken voor een breder communicatiepubliek, verschijnt nog deze maand mei bij Uitgever Elikser ‘Transitie33. Een vertelling over effectief communiceren.’

Wij hebben het boekje inmiddels mogen lezen en kunnen niet anders zeggen dan dat het  een verrassend verhaal is dat je in één ruk uitleest. En ter geruststelling van een ieder die geen tijd heeft om een communicatieboek te lezen: het is kort, leuk en makkelijk. Amper zestig pagina’s. Een eenvoudige, niet voorspelbare verhaallijn en goed geschreven. Over de inhoud laten we hier nog niets los. We willen je niet het gevoel ontnemen dat je tijdens het lezen van dit verhaal zal bekruipen: effectief communiceren is niet zo ingewikkeld als je het goede doet. Het verhaal biedt je als lezer daartoe voldoende stof tot nadenken.
Onze ideeën over communicatie liggen geheel in lijn met Transitie33. Na publicatie zullen we daar verder op ingaan.



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *